HSV, SV en betrouwbaarheid

Title page of the Dutch Statenvertaling (State...

Image via Wikipedia

De HSV heeft veel stof doen laten opwerpen. Dat is naar mijn mening goed, want zowel voorstanders als tegenstanders worden aan het denken gezet over de ‘betrouwbaarheid’ van Bijbelvertalingen. Ook wordt ervaren dat het ontzettend moeilijk is om een goed alternatief te geven voor de oude en vertrouwde Statenvertaling.

Het kerkelijk landschap van de Gereformeerde Gezindte is hierover verdeeld. In het Reformatorisch Dagblad staat een artikel dat heel duidelijk het officiële standpunt verduidelijkt. Het blijkt dat alleen de PKN en de Christelijk Gereformeerde Kerken de HSV vrijgeven voor gebruik in de kerken. Andere kerken, zoals de Gereformeerde Gemeenten, de Gereformeerde Gemeenten in Nederland en de Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland wijzen de HSV met klem af. Enkele kerken hebben nog niet beslist over de HSV of zijn nog bezig met onderzoek.

Even kort de voorgeschiedenis. In 1618-1619 heeft de nationale synode van Dordrecht besloten dat er een nieuwe vertaling moest gemaakt worden. Een nieuwe vertaling die opgedragen werd aan de Staten van Holland. Daarom Statenvertaling genoemd.

Enkele jaren geleden in 2002 is men begonnen met de herziening van de Statenvertaling. Een herziening aan de hand van de Statenvertaling en aan de hand van de toenmalig gebruikte oorspronkelijke geschriften. Er zijn soms woorden veranderd, taalgebruik is aangepast en bij onjuiste vertalingen zijn wijzigingen aangebracht. Het doel was een herziening en geen hertaling. De HSV moet duidelijker zijn voor jongeren en daarom beter geschikt zijn voor hedendaags gebruik.

Veel kerkverbanden uitte de vrees dat ze bang waren dat er tekort gedaan werd aan het Woord van God. Een vrees die ik kan begrijpen, omdat een betrouwbare Bijbelvertaling noodzakelijk is. En die betrouwbare Bijbelvertaling hadden wij al in de vorm van de Statenvertaling.

Waarom zijn deze kerkgenootschappen dan niet mee gegaan in de HSV? Allereerst  zijn er een aantal praktische bezwaren (ik voeg deze onder praktisch omdat het geen principiële bezwaren zijn).

  1. Het gebruik van de kanttekeningen, die bij de Statenvertaling gevoegd zijn, kunnen niet goed meer gebruikt worden. In de Herziene Statenvertaling zijn deze niet aanwezig.
  2. Het tweede bezwaar is dat de band met de belijdenisgeschriften losser wordt. Dit zou natuurlijk opgelost kunnen worden door het herzien van de belijdenisgeschriften.
  3. Een derde bezwaar is de band met de oudvaders. Door gebruik van de HSV zullen mensen minder gaan begrijpen van de oudvaders die zeer nauwkeurig teksten uitgelegd hebben.
  4. Het vierde bezwaar is dat er kernbegrippen uit de geloofsleer een ander woord krijgen toebedeeld. Dat schept verwarring.
  5. Een ander, veel groter bezwaar is dat bepaalde keuzes zijn gemaakt die de Statenvertalers nadrukkelijk niet hebben gemaakt. Kan je het dan nog een Statenvertaling noemen?

Dit zijn allemaal bezwaren die een kleine rol spelen. Soms lijkt het dat deze bezwaren heel belangrijk zijn, maar de kern moet en is altijd geweest de betrouwbaarheid van de Bijbel.

Volgens een heel aantal mensen, wijkt de HSV inhoudelijk af van de Statenvertaling. Hierdoor zou de rijkdom en diepte van Gods Woord in een aantal teksten verloren gaan. Een klein voorbeeld is het woord ‘tuchtmeester’ in Gal. 3:14, wat in de HSV vertaald is met ‘leermeester’. Hier treedt een grote begripsverwarring op. Een tuchtmeester in het Nieuwe Testament, was iets heel anders dan een leermeester in het Oude Testament. Het is een oud begrip natuurlijk, maar mensen die de Bijbel lezen en het woord leermeester zien, krijgen toch hierbij een beeld van een hedendaagse pedagoog voor zich. Dat noem ik een verarming van de vertaling.

De roeping van de Statenvertalers was om de Bijbel dichter bij de grondtalen te zetten. Toenmalig, ongeveer 400 jaar geleden, waren er geen Bijbelgetrouwe vertalingen. Dit uitgangspunt is wezenlijk anders dan die van de herzieners van de HSV.

De herziene Statenvertaling streeft er na om de Bijbel weer ‘toegankelijk’ te maken voor alle Nederlanders. Maar hierbij moet wel in de gaten gehouden worden dat toegankelijk het gevaar heeft om de rijkdom van de Nederlandse taal te verschralen.

Persoonlijk heb ik er geen moeite mee om de Statenvertaling te lezen, vooral ook niet met de kanttekeningen erbij. Soms staat er een moeilijk begrip en dan zoek je dat op in de kanttekeningen of in andere bronnen.

Leren omgaan met de Bijbel, dat is heel belangrijk. Ik denk dat dit gedaan moet worden met de meest betrouwbare vertaling, ook al gebruikt deze bij tijd en wijlen archaisch taalgebruik. Laat ik 2 petr. 3:16 maar eens citeren:

“Gelijk ook in alle zendbrieven, daarin van deze dingen sprekende; in welke sommige dingen zwaar zijn om te verstaan, die de ongeleerde en onvaste mensen verdraaien, gelijk ook de andere Schriften, tot hun eigen verderf”.

Het zal moeilijk blijven om de Bijbel te begrijpen, zelfs met een toegankelijke vertaling. Ik denk toch dat de mensen die in die tijd leefden een toegankelijke tekst gehad hebben. Toch moesten ze vragen om uitleg. Dat geeft iets om over na te denken lijkt mij.

Maar wat ik mis in het afwijzen van de HSV is de vraag: “Hoe nu verder”. Wanneer we de waarheid onder ogen zien, kunnen we niets anders concluderen dat de Statenvertaling verder en verder van de mensen af gaat staan. Een lange tijd heeft de Statenvertaling een grote invloed gehad op de Nederlandse taal, maar een taal veranderd en het Nederlands van nu staat mijlenver van de Statenvertaling af. Het commentaar is dan: “Je kan de SV wel begrijpen, maar je moet er gewoon moeite voor doen”. Inderdaad, dat vind ik ook, maar totdat er een beter alternatief beschikbaar is. Naar mijn inziens is de HSV niet het wondermiddel dat zowel de taalkloof kan opheffen en de betrouwbaarheid kan waarborgen.

Maar hebben wij dan nog die Statenvertaling van 400 jaar oud? Dat is ook zeker niet het geval, de GBS (Gereformeerde Bijbelstichting) heeft in de loop van de jaren veel woorden aangepast. Ik vind dat ze dit wel wat vaker mogen doen overigens. Naamvallen zijn niet meer van deze tijd en eenvoudige veranderingen zoals ‘en hij zeide’ veranderen in ‘en hij zei’ vind ik niet schokkend en daarmee wordt de betrouwbaarheid van de Statenvertaling niet in het geding gebracht. Misschien hebben we een spellingsherziening nodig, die het hebraïserend karakter van de Statenvertaling blijft behouden. Vaak zijn uit eerbied voor de oorspronkelijke tekst moeilijke zinsvolgordes behouden. Hierin zou de GBS, die in brede kringen respect heeft, een leidersrol in kunnen nemen.

Wanneer ik reacties lees op internet en hoor in mijn naaste omgeving wordt ik af en toe wel eens bang. Vaak wordt helemaal niet begrepen waarom mensen voor de Statenvertaling kiezen en de HSV afwijzen. Zowel tegenstanders als voorstanders reageren soms respectloos tegen elkaar. Ik vind dat dit niet moet. Een HSV mag geen wig drijven tussen de eenheid in de kerk. Ik ben daarom ook blij dat de Generale Synode van de Gereformeerde gemeente in 2007 unaniem besloten heeft om de HSV af te wijzen.

Aanstaande zaterdag is de presentatie van de HSV. Alle kaarten zijn al uitverkocht. Ik zal er niet zijn.

Miykayah

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in opinie, overig en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op HSV, SV en betrouwbaarheid

  1. Pingback: HSV vergeleken met de SV « Miykayah

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s